Türkiye’de yüz binlerce öğrenci ve ailesinin yoğun bir hazırlık sürecinden geçtiği sınav dönemlerinde, genellikle zihinsel dayanıklılık faktörü göz ardı ediliyor. VM Medical Park Samsun Hastanesi Psikoloji Uzmanı Psk. Anıl Özcan, akademik bilgi kadar, sınav kaygısıyla başa çıkma becerisinin de sınav başarısını doğrudan etkilediğini belirtti. Özcan, sınav kaygısının doğal bir tepki olduğunu ancak kontrol altına alınmazsa performans düşüklüğüne yol açabileceğini vurguladı.
Zihinsel Dayanıklılığı Güçlendirmek Mümkün
Psk. Anıl Özcan, sınav döneminde öğrencilerin sadece ders çalışmaya değil, aynı zamanda psikolojik olarak da kendilerini güçlendirmeye odaklanmaları gerektiğini ifade etti. Özcan’a göre, gerçekçi ama iddialı hedefler belirlemek zihinsel odaklanmayı artırırken, hedefi olmayan bir zihnin kaygıya daha kolay teslim olabileceğini söyledi.
Özcan, kaygıyla başa çıkmak için şu önerilerde bulundu:
- Duyguları Tanımak: Öğrencinin “kaygılıyım” diyebilmesi, bir zayıflık değil, psikolojik farkındalık olarak görülmeli. Bastırılan duygular büyürken, tanınan duygular etkisini kaybeder.
- Stres Azaltma Teknikleri: Nefes çalışmaları, kısa meditasyonlar ve zihinsel görselleştirme teknikleri öğrencinin zihnini sınav stresine karşı daha dirençli hale getirebilir.
- Sınav Anı Provası: Sınav anının zihinsel provası, kaygıyı azaltmada etkili bir yöntemdir. Öğrencinin sınav salonunu, oturacağı sırayı ve kalemi eline alışını gözünde canlandırması, tanıdık ortamlarda daha az panik yaşamasını sağlar.
Aile Tutumu Sınav Psikolojisini Belirliyor
Sınav sürecinin sadece öğrenciler için değil, aileler için de önemli bir dönem olduğunu belirten Psk. Özcan, ailelerin tutumunun öğrencinin psikolojisini doğrudan etkilediğini vurguladı. Özcan, ailelere şu tavsiyelerde bulundu:
- Destekleyici İletişim: Ailelerin çocuklarıyla destekleyici ve yük oluşturmayan bir iletişim dili kurması önemlidir. Her sabah “Ne kadar çalıştın?” yerine “Bugün nasılsın?” gibi duygusal farkındalığı artıran bir yaklaşım, öğrencinin üzerindeki baskıyı azaltabilir.
- Süreç Odaklı Yaklaşım: Sonuç odaklı değil, süreç odaklı bir bakış açısı benimsemek çocukların motivasyonunu olumlu yönde etkiler. “Kazandığında mutlu olacağız” demek yerine, “Bu süreci ne kadar sabırla götürdüğünle gurur duyuyorum” ifadesi daha yapıcı bir mesaj taşır.
- Kıyaslamadan Kaçının: Kuzenler, komşu çocukları ya da aile büyüklerinin eski başarıları, öğrencinin bireysel gelişimini gölgeleyebilir. Öğrencinin en çok ihtiyaç duyduğu şeyin şartsız sevgi ve kabul olduğunu hatırlamak, bu süreçte en etkili desteği sunmanın anahtarıdır.
Özcan, sınavların hayattaki birçok duraktan sadece biri olduğunu, asıl önemli olanın öğrencinin kendine inancını ve mücadele gücünü sürdürebilmesi olduğunu dile getirdi. Sınav başarısı kadar, sınav sürecinden öğrenilenlerin de uzun vadeli gelişim açısından büyük önem taşıdığını sözlerine ekledi.
News
