Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Şevket Özkaya, son yıllarda popülerleşen antioksidan ve vitamin takviyelerinin beklenen faydaları sağlamadığı, hatta tam tersi etkilere yol açtığı konusunda çarpıcı bilimsel kanıtları paylaştı.
Bilimsel Çalışmalar Yaşlanmayı Geciktirme İddiasını Çürüttü
Prof. Dr. Özkaya, A vitamini, E vitamini, koenzim Q10, beta-karoten ve asetil-sistein gibi maddeleri içeren antioksidanların, serbest radikalleri yok ederek yaşlanmayı geciktirdiği yönündeki yaygın inanışın bilimsel çalışmalarla çürütüldüğünü belirtti.
“Uzun yıllardır bu maddelerin serbest radikalleri yok ederek yaşlanmayı geciktirdiği yönünde yaygın bir inanış vardı, ancak bu bilimsel çalışmalarla çürütüldü.”
Ölüm Riski %4 Daha Yüksek
The Journal of the American Medical Association (JAMA) dergisinde yayımlanan kapsamlı bir meta-analiz, antioksidan takviyelerinin yaşlanmayı yavaşlatmadığını ve ölüm oranını düşürmediğini net bir şekilde gösterdi.
Araştırma sonuçlarına göre:
-
Genel Risk: Antioksidan takviyesi alan kişilerde ölüm riskinin, plasebo (boş ilaç) alanlara göre yüzde 4 daha yüksek olduğu tespit edildi.
-
Artan Risk: Özellikle beta karoten, E vitamini ve yüksek doz A vitamini kullananlarda ölüm riskinin daha da arttığı belirlendi.
-
Fayda Yok: C vitamini ve selenyum takviyeleri için ise herhangi bir yarar gösterilemedi.
Kansere ve Kırıklara Davetiye Çıkarabilir
Prof. Dr. Özkaya, bazı takviyelerin potansiyel tehlikelerine dikkat çekti:
-
Prostat Kanseri: E vitamini takviyesinin, özellikle erkeklerde prostat kanseri riskini artırdığına dair bilimsel bulgular mevcut.
-
Kemik Kırığı: Yüksek doz A vitamini takviyelerinin kemik kırığı riskini yükselttiği belirtildi.
-
Kanser Hücreleri: Antioksidanlar, kanser hücrelerinin ürettiği serbest radikalleri etkisiz hale getirerek kanser hücrelerinin büyümesine dolaylı olarak hizmet edebiliyor. Bu nedenle kanser hastalarına genellikle bu takviyeler önerilmez.
Yaşlanma Basit Bir Olay Değil
Özkaya, yaşlanmanın sadece oksidatif hasardan ibaret olmadığını, aksine çok daha karmaşık biyolojik mekanizmaların sürece dahil olduğu karmaşık bir süreç olduğunu vurguladı.
Sağlıklı Bireylerin Takviye Almasına Gerek Yok
Prof. Dr. Özkaya, antioksidan eksikliği olan kişilerin hekim kontrolünde takviye almasının faydalı olabileceğini, ancak sağlıklı bireylerin yüksek doz takviye kullanmasının hiçbir yarar sağlamadığını kesin bir dille ifade etti.
“Antioksidan takviyeleri ne hayat kurtarıyor ne de insanları daha sağlıklı yapıyor. C vitamininin ömrü uzattığına dair hiçbir kanıt yok.”
Sağlık Bakanlığı’ndan Ücretsiz Uzman Desteği
Kontrolsüz takviyelere yönelmek yerine, vatandaşların sağlıklı yaşamı desteklemek için Sağlık Bakanlığı’nın ücretsiz hizmetlerinden yararlanması gerektiğini belirten Özkaya, Sağlıklı Hayat Merkezleri‘ne işaret etti.
Bu merkezlerde vatandaşlar;
-
Diyetisyen,
-
Psikolog,
-
Fizyoterapist
gibi uzmanlardan ücretsiz destek alarak sağlığı güçlendirici ve hastalıklardan koruyucu tedbirleri hayata geçirebilir.
News
