Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Ziraat Fakültesi, tarımsal biyoteknoloji alanında önemli bir başarıya imza atarak, Arş. Gör. Dr. Bayram Ali Yerlikaya yürütücülüğünde ve Prof. Dr. Musa Kavas’ın araştırmacı olarak yer aldığı projesiyle TÜBİTAK 1002-A Programı’ndan destek almaya hak kazandı. Projenin temel hedefi, modern gen düzenleme aracı CRISPR teknolojisini kullanarak domates bitkisinde antosiyanin birikimini artırmak ve bu yolla hem bilimsel araştırmaları hızlandırmak hem de insan sağlığına faydalı yeni domates hatları geliştirmek.
CRISPR ile Yerli ve Görsel Belirteç Sistemi
Proje kapsamında, domates bitkisinde antosiyanin biyosentezini baskılayan bir hedef gen, CRISPR/Cas9 teknolojisi kullanılarak susturulacak. Bu gen susturma işlemi, domatesin normalde kırmızı olan renginin mor/koyu kırmızıya dönmesine, yani antosiyanin birikiminin artmasına neden olacak.
Bu yöntem iki önemli yenilik sunuyor:
- Görsel ve Düşük Maliyetli Tespit: Genetik dönüşümün başarılı olup olmadığı, klasik floresan belirteçlerin (GUS, GFP) aksine pahalı ekipman gerektirmeden, çıplak gözle (görsel olarak) hızlıca tespit edilebilecek.
- Yüksek Antioksidan Kapasite: Geliştirilen domates hatları, artan antosiyanin seviyeleri sayesinde yüksek antioksidan kapasiteye sahip olacak.
Bu sistem, bitki ıslahı ve biyoteknoloji araştırmalarında zaman ve maliyet tasarrufu sağlayarak, sürdürülebilir ve yerli, yenilikçi bir tarım teknolojisi olarak öne çıkıyor.
Antosiyaninlerin İnsan ve Bitki Sağlığı İçin Önemi
Proje yürütücüsü Arş. Gör. Dr. Bayram Ali Yerlikaya, antosiyaninlerin bitkilere mor, kırmızı ve mavi renkleri veren doğal bileşikler olduğunu açıkladı. Yerlikaya, bu bileşiklerin sadece bitkilerin stres toleransını artırmakla kalmadığını, aynı zamanda güçlü antioksidan özellikleri sayesinde insan sağlığı açısından da büyük değer taşıdığını vurguladı.
Yerlikaya, domateste antosiyanin birikimini artırmanın hem bilimsel hem de uygulamalı açıdan değerli bir hedef olduğunun altını çizdi. Proje sonuçlarının uluslararası hakemli dergilerde yayımlanması ve konferanslarda sunulması hedefleniyor. Bu sayede OMÜ’nün tarımsal biyoteknoloji alanındaki bilimsel katkısı ve uluslararası görünürlüğü daha da güçlenecek.
News
