Medicana International Samsun Hastanesi Göğüs Cerrahisi Bölümünden Doç. Dr. H. Ulaş Çınar, bölgesel aşırı terlemenin (hiperhidrozis) bireylerin günlük yaşantısını, psikolojik durumunu ve sosyal ilişkilerini ciddi şekilde etkileyen önemli bir sağlık sorunu olduğunu belirtti. Doç. Dr. Çınar, aşırı terlemenin tanısı ve tedavi yöntemleri hakkında kapsamlı bilgiler verdi.
Terlemenin Günlük Yaşama Etkileri
Doç. Dr. H. Ulaş Çınar, terlemenin şiddetine göre günlük yaşantı üzerindeki etkilerini dört kategoriye ayırdı:
- Hafif Terleme: Belirgin değil, günlük yaşantıyı etkilemiyor.
- Orta Derecede Terleme: Tolere edilebilir ancak günlük yaşantıyı etkiliyor.
- Şiddetli Terleme: Kısmen tolere edilebilir, günlük yaşantıyı sıklıkla etkiliyor.
- Çok Şiddetli Terleme: Tolere edilemez, günlük yaşantıyı daima etkiliyor.
Doç. Dr. Çınar, “Aşırı terleme, kişinin günlük aktivitelerini, psikolojik durumunu ve sosyal yaşantısını etkiliyorsa; tokalaşmaktan, insanlarla tanışmaktan çekiniyor, kalem tutamıyor, el aletlerini kullanamıyorsa, mutlaka tedavi edilmelidir” diyerek, sorunun ciddiyetine dikkat çekti.
Yaygın Aşırı Terleme Nedenleri ve Ameliyatsız Tedaviler
Doç. Dr. Çınar, yaygın aşırı terlemenin altında yatan çeşitli nedenler olabileceğini belirtti. Bunlar arasında enfeksiyonlar, endokrin bozuklukları (hormonal değişiklikler), nörolojik bozukluklar, malignensiler (kanser), bazı ilaçlar (antidepresanlar), zehirlenmeler, alkol ve uyuşturucu maddeler, tüberküloz gibi kronik hastalıklar ve boy-kilo indeksi 28 üzeri olan kilolu hastalar sayılabilir. Yaygın terlemenin tedavisinde, altta yatan nedenin araştırılıp ortadan kaldırılması esastır.
Bölgesel aşırı terleme tedavisinde ise çeşitli yöntemler bulunmaktadır:
- Topikal Uygulamalar: Etil alkol içinde alüminyum klorid veya glutaraldehid içeren solüsyonlar kullanılabilir. Özellikle ayak terlemesinde tercih edilen bu yöntem, ellerde tahrişe ve kötü kokuya neden olabilir. Etkisi günlük olup hafif terlemelerde kullanılabilir.
- İyontoforez: Hastanın terleyen bölgesine elektriksel uyarı prensibine dayalı bir yöntemdir. Ciddi komplikasyon riski olmaması ve girişimsel bir yöntem olmaması avantajlarıdır. Ancak etkisi 1-2 haftalıktır, her yerde bulunmaz, belli aralıklarla tekrarlamak gerekir ve koltuk altında uygulanamaz. Hamileler, kalp pili takılı hastalar veya metal implantlı hastalara uygulanamaz.
- Botoks (Botilinum Toksini) Enjeksiyonu: Terleyen bölgeye enjeksiyonlar uygulanarak yapılır. Etkisi genellikle 6 ay civarında sürer ve tekrarlayan uygulamalar gerektirir. Uygulama, özellikle el içinde çok ağrılı olabilir ve bir bölge için deri altına 20-30 enjeksiyon gerekebilir. Hastaların yarısında kas güçsüzlüğü görülebilir.
Aşırı Terlemede Cerrahi Tedavi (ETS)
Doç. Dr. Çınar, cerrahi tedavi (Endoskopik Torakoskopik Sempatektomi – ETS) hakkında da önemli bilgiler verdi:
“Cerrahi tedavi (ETS) kişinin günlük yaşam, mesleki aktivite, sosyal ilişkiler ve kişiliğinin etkilendiği terleme vakalarında gündeme gelmelidir. Hiperhidrozis, vücutta bulunan ter bezlerinin sempatik sinir sistemi tarafından aşırı uyarılması ile sonuçlanan bir süreçtir. Bu nedenle ilgili ter bezlerine giden sempatik sinirlerin kesilmesi cerrahi tedavinin ana hedefidir. Hiperhidrozis tedavisindeki tek kalıcı ve kesin çözüm cerrahi yöntemdir.“
Cerrahi Süreç: Genel anestezi altında kapalı ameliyat şeklinde göğüs kafesine 0,5-1 cm’lik iki kesi ile yapılmaktadır. Sempatikotomi (sempatik zincirin kesilmesi) uygulanabileceği gibi sempatektomi (sinirin kesilip çıkarılması) işlemi de yapılabilmektedir. Sinirin kesilmeden elektrokoter ile yakılması, sinirin metalik klips ile sıkıştırılması veya alkol fenol enjeksiyonu uygulanması da kullanılan diğer prosedürlerdir. Günümüzde çoğu merkez tarafından uygulanan teknik sempatikotomi olmakla birlikte, ameliyatın ismi yaygın kullanılan haliyle sempatektomidir.
Tedavi Edilebilen Durumlar: Şiddetli el terlemesi, yüz terlemesi, koltuk altı terlemesi ve yüz kızarması, refleks sempatik distrofi, raynaud fenomeni, üst ekstremite iskemsi gibi sempatik sistem bozuklukları ETS yöntemiyle tedavi edilebilmektedir.
Başarı ve Riskler: Lokal terlemede tam tedavi oranı yüzde 100, hasta memnuniyeti yüzde 98,5‘tir. Hiçbir cerrahi operasyon risksiz değildir. ETS’te de kanama, enfeksiyon gelişimi gibi genel komplikasyonlar gelişebilir; ancak bu komplikasyonlar çok düşük orandadır. Rekürrens (tekrarlama) oranı yüzde 1 civarında görülür ve cerrahi sonrası 3 yıl içinde gözlenir. En sık sebebi yetersiz sempatik blokaj veya sempatik rejenerasyondur.
Doç. Dr. Çınar, aşırı terlemenin tedavisinde esas olanın, işlemin deneyimli bir göğüs cerrahı tarafından güvenilir bir merkezde yapılması olduğunu vurguladı. Amaç, hastanın beklentilerine uygun olarak sosyal hayata dönüşünü, sağlıklı bireylerdeki normal terleme hali ile sağlamaktır.
News
